Dit is Rick. Samen met Alex, Sander en Paul begon hij in 2011 brouwerij Oedipus. Waar de naam vandaan komt? Ze zochten een naam die mensen kennen maar die niets met bier te maken heeft. En ze houden van hun moeders.

Bron: www.oedipusbrewing.com

Bron: www.oedipusbrewing.com

De mannen van Oedipus kennen elkaar al sinds de middelbare school in Noordwijk. Daarna gingen zij in Amsterdam wonen en werkten allemaal bij de BeerTemple – een bierbar met 30 bier op tap en meer dan 60 Amerikaanse biertjes op fles. Geen speciaal bier: dat impliceert dat alleen de pilsener bier is en al het andere speciaal bier, terwijl er honderden soorten bier zijn. De missie van Oedipus is dan ook mensen kennis laten maken met verschillende soorten bier en zo zelf te laten bepalen wat zij lekker vinden. En vooral buiten de gebaande wegen te denken. Oedipus wil een einde maken aan hokjesdenken en stereotypen, zoals: alleen mannen drinken bier, alle bier is pilsener, blond bier drink je alleen in de zomer en donker bier alleen in de winter. De namen van hun biertjes verwijzen ook niet naar de ingrediënten van het bier, maar dingen die daar los van staan. Dus niet “sterk” of “stoer” voor een bier met veel alcohol. De namen? O.a. Mannenliefde, Thai Thai, Mama, Panty, Rubberen Robbie, Slomo, Dodo, Salty Dick en Lekkerbek.

Bron: www.oedipusbrewing.com

Bron: www.oedipusbrewing.com

Rick, Alex, Sander en Paul besloten helemaal in de wereld van het bier te duiken. Door tutorials op YouTube te kijken van Amerikaanse hobbyisten en door zelf naar Portland te gaan. Amerika is één van hun grote voorbeelden. Daar wordt al veel langer op hoog niveau gebrouwen, vooral in Portland. Ook is thuisbrouwen er heel normaal (een mogelijk overblijfsel van de drooglegging). En er zijn daar talloze microbrouwerijen die de markt veroveren.

Nadat ze zich grondig hadden verdiept in het proces van bier maken, veel hadden geproefd en geprobeerd, gingen ze aan de slag. Thuis, in grote pannen. Al proberende werd het bier steeds lekkerder, tot het klaar was om verkocht te worden op festivals. Daar liep het zo goed dat de restaurants en cafés volgden. Het geheim? Kwaliteit vooropstellen en originele recepten maken met de beste ingrediënten. Waar mogelijk duurzaam. Het label ambachtelijk hoeft van Oedipus niet, dat wordt tegenwoordig klakkeloos op zoveel producten geplakt dat het niets meer zegt. Ze willen gewoon goed bier maken en Nederland kennis laten maken met soorten bier die mensen nog niet kennen. Als je eenmaal van pilsener bent overgestapt op IPA bijvoorbeeld, kan de volgende stap een biertje zijn met nog meer bitter. Of misschien bier met veel zuren of sterke rooksmaak. Dergelijke nieuwe smaken wil Oedipus graag gaan maken in haar nieuwe pand.

Door het grote succes van Oedipus waren de mannen namelijk sinds vorig jaar toe aan een groter pand. Op dit moment wordt al het bier van Oedipus elders gebrouwen, bij grote brouwerijen. In het nieuwe pand staat een aantal tanks. Dat is onvoldoende voor al het bier dat ze brouwen, maar wel voldoende om een aantal al bekende bieren helemaal zelf te brouwen en ook wat nieuws te proberen. In het pand staat ook een proeflokaal, waar je vanaf eind juni op vrijdag en zaterdag kunt aanschuiven om bieren te proeven, een dansje te doen en rond te kijken. Er komt ook kunst. Eigenlijk alles wat de mannen van Oedipus zelf leuk en interessant vinden. Het pand met proeflokaal is sinds juni geopend, dus je kunt zelf een kijkje nemen en het bier van Oedipus proeven.

Tot slot legt Rick mij uit wat de kern is van bierbrouwen: vooral heel veel poetsen ;).

Hoe wordt bier gemaakt?

Om het kiezen van een lange lijst met biertjes wat voor je te vergemakkelijken, eerst een – heel korte – uitleg over bier. Je kunt bier maken met honderden verschillende ingrediënten. De meest voorkomende ingrediënten zijn water, gist, hop en mout.

Binnen die ingrediënten kun je eindeloos variëren. Zo kun je kraanwater gebruiken, bronwater, havermout, speltmout, diverse soorten hop die je met elkaar kunt combineren, allerlei soorten gist en planten, kruiden en smaakmakers.

Ook in het proces van bier brouwen bestaat veel variatie. Het standaardproces is als volgt: een graansoort, meestal gerst (maar je kunt ook tarwe, mais, rijst, spelt of boekweit gebruiken) wordt tot kiemen gebracht en dan gedroogd op een eest geplet en verhit, waardoor het zetmeel uit de mout wordt omgezet in oplosbare suikers – hetzelfde proces als bij whiskey –. Die suiker wordt gekookt en daaraan wordt hop toegevoegd. Hop geeft een bittere smaak aan het bier. Het mengsel wordt afgekoeld en vergist. Daardoor ontstaat alcohol en koolzuur.

Die gisting kan op verschillende manieren plaatsvinden: ondergisting, bovengisting en spontane gisting. Ondergisting is gisting bij een lage temperatuur (waarbij de gist op de bodem blijft). Door de lage temperaturen is er weinig kans op bacteriën en heeft de brouwer meer controle over het gistingsproces, maar is er ook minder kans op een spannend biertje. Deze manier van gisting wordt gebruikt voor o.a. pilsener en bockbier. Bovengisting gebeurt bij hogere temperaturen, waardoor er meer bacteriën bij kunnen komen en het eindresultaat meer kan variëren. Witbier is een voorbeeld van bovengistend bier. Spontane gisting ontstaat door wort in de open lucht te bewaren, waardoor er natuurlijke gisten uit de lucht in komen.

Een aantal soorten bier

Veel soorten bier worden gemaakt volgens hele oude recepten. Een deel daarvan is uit het assortiment verdwenen met de opmars van de pilsener, zoals stout (wat voorheen veel werd gebrouwen in Nederland) en IPA. Met de komst van brouwerijen als Oedipus komen die soorten bier weer terug in het bierlandschap. Een aantal voorbeelden.

IPA (Indian Pale Ale) is een van de oudste bieren ter wereld. Het is een bier met veel hop en alcohol. Daardoor is het bier iets zwaarder, bitterder en sterker. Door het gebruik van diverse hopsoorten kun je met IPA’s veel variëren. Vooral in de Amerikaanse brouwcultuur is IPA populair. De IPA van Oedipus, Gaia, heeft 7% alcohol en maar liefst 5 soorten hop: centennial, columbus, cascade, chinook en amarillo. Oedipus heeft ook een lichte pale ale van 5% met twee soorten hop (centennial en montoueka): mama, met smaken van citrus en grapefruit.

Porter is een donker bier, van bruine mout met veel hop. Porter is bovengistend bier en heeft een geroosterde smaak met een licht zoete smaak. De Rubberen Robbie van Oedipus is een porter met 6,5% alcohol, met malt die gerookt is bij een plaatselijke slager. Porter is de lichtere variant van stout bier. Ook voor stout bier wordt gebruik gemaakt van gebrande mout. Panty is zo’n stout bier: een romig bier met een donkere kleur van geroosterde mout, dat smaakt naar roast, koffie, rook en laurier (6% alcohol).

Saison is een van oorsprong Belgisch biertje, dat verfrissend en dorstlessend is en veel hop heeft. Door de grote hoeveelheid hop kon je het vroeger al in de winter maken en tot de zomer bewaren. Een saison is goudblond, ongefilterd en van hoge gisting met nagisting op de fles. De smaak is droog, fris en kruidig. Oedipus heeft 3 saison biertjes: mannenliefde (6% alcohol, met citroengras en szechuanpeper), slomo (een lichte saison met 3,5% alcohol met tarwe, haver en rogge mout) en lekkerbek (6% alcohol, met mosterdzaad en dille).

Kortom: bier is veel meer dan pilsener. Er zijn heel veel soorten bier met allerlei smaken – bitter, zuur, zoet en kruidig. Proef verschillende biertjes van diverse brouwerijen om te kijken waar jouw voorkeur naar uitgaat.